Παιδικές συλλογές

Η πρώτη ποιητική του συλλογή που αφιερώνει στο παιδί έχει τίτλο: «Πρωινό άστρο» και φέρει και τον υπότιτλο «Μικρή εγκυκλοπαίδεια υποκοριστικών για την κορούλα μου». Γράφεται το 1955 εμπνευσμένη από τη γέννηση της κόρης του Έρης, εκδόθηκε την ίδια χρονιά και περιλαμβάνεται στον Β’ τόμο των ποιημάτων του.

Είναι ένα μακροσκελές ποίημα, με πολύ τρυφερότητα, έτσι δικαιολογείται και ο υπότιτλος «Μικρή εγκυκλοπαίδεια υποκοριστικών». Αποτελείται από δεκαεννέα αυτοτελείς ενότητες. Το σκηνικό μέσα στο οποίο τοποθετούνται τα πρόσωπα   και  διαδραματίζονται  τα  γεγονότα   είναι   το   παιδικό   δωμάτιο. Πρόκειται για ένα νανούρισμα με το οποίο ο ποιητής δίνει πληροφορίες στο νεογέννητο κορίτσι για τη ζωή του και για την αγάπη του. Από την αρχή του ποιήματος περιγράφεται με λυρικό τρόπο ο ύπνος του παιδιού και το ξύπνημά του. Είναι μια ευκαιρία για τον ποιητή στο διάστημα αυτό να θυμηθεί τον εαυτό του και να τοποθετηθεί μέσα στο θαυμαστό γεγονός της νέας δημιουργίας.

Μετά από εννέα χρόνια ο ποιητής κυκλοφορεί τη δεύτερη ποιητική του συλλογή με παιδικά ποιήματα που είναι αφιερωμένη στο Φωτούλη, δευτερότοκο γιο των επιστήθιων φίλων του, Τάσου και Μιράντας Φιλιακού και στην αγαπημένη του κόρη Έρη. Έχει τον τίτλο «Παιχνίδια του ουρανού και του νερού» και έχει περιληφθεί στον τρίτο τόμο της έκδοσης των ποιημάτων του.

Τα ποιήματα αυτής της συλλογής είναι μικρές ιστορίες με τις οποίες εκφράζονται απλές καθημερινές καταστάσεις που παρουσιάζονται όμως με μια εξωραϊσμένη μορφή. Πιθανόν αυτό να συμβαίνει διότι ο ποιητής δεν θέλει να τραυματίσει την παιδική ψυχή με τις ασχήμιες και τις αρνητικές καταστάσεις της καθημερινότητας. Τα θέματα στα ποιήματα της συλλογής αυτής αντλούνται κυρίως  από  τη  φύση.  Μέσα  σε  ένα  ειδυλλιακό  περιβάλλον  γεμάτο  από λουλούδια, πουλιά, αρώματα, με διαφορετικές εικόνες από την ημέρα και τη νύχτα, καθώς και εικόνες διαφορετικές από την κάθε εποχή, με φόντο το γαλάζιο της θάλασσας ο ποιητής θίγει το θέμα του χρόνου. Κάνει αναφορά στην πορεία προς την εφηβεία, την ενηλικίωση, το γάμο, την οικογένεια. Ταυτίζει την παιδική ηλικία, «τα νιάτα», με ολόκληρη την οικουμένη.

Η τρίτη ποιητική συλλογή για παιδιά έχει το «σαιξπηρικό τίτλο» «Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού». Σ’ αυτή τη συλλογή περιέχονται ποιήματα για παιδιά του  δημοτικού  και  του  γυμνασίου.  Γράφτηκε  το  1938  όταν  ο  ποιητής νοσηλευόταν στο σανατόριο της Πάρνηθας. Κυκλοφόρησε το 1980 σε αυτοτελή έκδοση μαζί με τις συλλογές «Διαφάνεια», «Μονόχορδα» και «Πάροδος». Η συλλογή «Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού» έχει περιληφθεί στον πρώτο τόμο της έκδοσης (ΚΕΔΡΟΣ 1976).Το αυτοβιογραφικό στοιχείο είναι εκείνο που χαρακτηρίζει τη συλλογή αυτή και γι’ αυτό το λόγο το πρόσωπο που κυριαρχεί είναι το πρώτο ενικό. Ο ποιητής αναπολεί τα παιδικά του χρόνια με την ανεμελιά και την αθωότητα που τα χαρακτήριζε, μακριά από τα βιβλία, τις πολλές σκοτούρες και το μυαλό του πάντα να τρέχει στα παιχνίδια και τις σκανταλιές.

Ο ποιητής αντιπαραθέτει την αιώνια και άριστη λειτουργία και ομορφιά της φύσης απέναντι στην εφήμερη και καλή λειτουργία της κοινωνίας, επίσης επισημαίνει μέσα από το έργο αυτό την αναπόφευκτη ένταξη των παιδιών στην κοινωνία των μεγάλων με το πέρασμα των χρόνων και την προετοιμασία τους προς αυτή την πορεία της ενηλικίωσης, η οποία περνά από την ερωτική ωρίμανση. Η προετοιμασία αυτή γίνεται μέσα από το παιχνίδια. Η φαντασία βρίσκει τρόπους και υλικά για να προετοιμάσει τα παιδιά στην πορεία προς την ωριμότητα.

Η συλλογή αυτή διαρθρώνεται από αυτοτελή στιγμιότυπα – εικόνες, τα οποία συνθέτουν το ποιητικό σύμπαν του Ρίτσου, με άξονα το παιδί. Διαγράφονται οι σχέσεις ανάμεσα στα παιδιά και στους ενήλικες και φαίνεται καθαρά το χάσμα των γενεών.

Η τελευταία συλλογή με παιδικά ποιήματα είναι η συλλογή με τον τίτλο: «Μια πυγολαμπίδα φωτίζει τη νύχτα». Γράφεται και αυτή στην Πάρνηθα το 1937  και  περιλαμβάνει  στον  πρώτο  τόμο  της  συγκεντρωτικής  έκδοσης (ΚΕΔΡΟΣ 1976).

 Στη συλλογή αυτή συναντάμε τον προβληματισμό του ποιητή για την πορεία του παιδιού μέσα στην ζωή και γενικότερα για τον προορισμό του ανθρώπου που είχαμε συναντήσει και στο «Πρωινό άστρο». Η  παιδική  ηλικία  ως  καλή  περίοδος  της  ζωής  κάθε  ανθρώπου αναπολείται με μια γλυκιά νοσταλγία και ο ποιητής την παραλληλίζει «με το χέρι της μητέρας πάνω στο μέτωπο κοιμισμένου παιδιού».

Ήρωες στα ποιήματα της συλλογής είναι ο ποιητής και η  Ρηνούλα, η οποία εμπνέει ασφάλεια, σιγουριά και θαλπωρή στον ποιητή.

Τα παιδιά εδώ παρουσιάζονται φρόνιμα και ευγενικά, δεν κάνουν τις πολλές   αταξίες   και  σκανταλιές   που   είχαμε   συναντήσει   στο   «Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού» αντίθετα είναι ευαίσθητα, έχουν λογική σκέψη και καλή συμπεριφορά. Βέβαια δεν λείπουν οι παράλογες παιδικές απαιτήσεις, η δυσπιστία και η αμφισβήτηση.

Ολοκληρώνοντας τη σύντομη προσέγγιση και σ’ αυτή την ποιητική συλλογή,   πρέπει   να   επισημάνουμε   την   κυριαρχία   των  φυσιοκρατικών αντιλήψεων, των αντιθέσεων ανάμεσα στα παιδιά και στους ενήλικες, ανάμεσα στη φύση και στην κοινωνία καθώς επίσης και στους υπαρξιακούς προβληματισμούς του ποιητή για την ύπαρξη του «κακού» στον κόσμο, που είναι και χαρακτηριστικό ολόκληρου του ποιητικού του έργου.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: